Saturday, 24 September 2022, 20:50:39 — Baku (UTC+4)
Түркі мемлекеттерінің Парламенттік Ассамблеясы

ТҮРКПА делегациясы «Ата-Бейіт» Ұлттық тарихи-мемориалдық кешеніне және Шыңғыс Айтматовтың Мұражай-үйіне барды

ТҮРКПА делегациясы Бішкекке ресми сапары барысында «Ата-Бейіт» Ұлттық тарихи-мемориалдық кешені мен Шыңғыс Айтматов Мұражай-үйінде болды.

«Ата-Бейіт» Ұлттық тарихи-мемориалдық кешені, Қырғыз Республикасының Мәдениет, ақпарат және туризм министрлігі жанындағы мемлекеттік мекеме, 2000 жылы 8 шілдеде Шу облысы Аламудин ауданының Таш-Добо ауылында, Қырғыз жотасының етегіне жақын жерде, Қырғыз мемлекеттілігінің дамуының маңызды кезеңдері туралы тарихи жадыны қалпына келтіру және сақтау мақсатында ашылды.

«Ата-Бейіт» кешенінің жалпы ауданы 3,087 гектарды құрайды. Кешенде Қырғызстанның 1920-1930 жылдардағы саяси дамуының құжаттары мен фотосуреттері, Шоң-Таш жерлеуінің құрбандары туралы материалдар жинақталған. Зират кешеннің орталығында орналасқан. Кешенге ескерткіштер, мүсіндер және киіз үй түрінде салынған мұражай кіреді. Мемориал атақты жазушы Шыңғыс Айтматовтың ұсынысы бойынша «Ата-Бейіт» («бабалардың жерленген орны») деп аталды.

Кешенге 1938 жылғы 5-8 қарашада қаза тапқан Қырғызстанның 19 этникалық топ өкілдерінен тұратын 137 зиялы қауым қайраткерлерін еске алу үшін 1991 жылы орнатылған 1937-1938 жылдардағы Сталиндік қуғын-сүргін құрбандарына арналған мемориал кіреді. Қырғызстанның көрнекті саяси, мемлекеттік және қоғам қайраткерлерінің қатарында өздерінің саяси көзқарастары үшін өлім жазасына кесілген Шыңғыс Айтматовтың әкесі Торокул Айтматов, Юсуп Әбдірахманов, Қасым Тыныстанов, Баялы Исакеев және тағы басқалары да болды. Құрбан болғандардың есімдері Мұражайдағы тақтаға жазылған, онда олардың жеке заттары мен құжаттары да сақталған.

Сондай-ақ, Кешенде 2008 жылы 14 маусымда «Ата-Бейіт» мемориалдық кешенінде жерленген ұлы қырғыз жазушысы Шыңғыс Айтматовқа ескерткіш орнатылған.

Кешендегі 1916 жылғы қайғылы оқиғаларды еске алуға арналған «Үркүн» Монументі Қырғыз халқының Ресейдің империялық әскеріне шақырылуына және кейін Қытайға қашуына қарсы көтерілісін бейнелейді.

2010 жылғы сәуірдегі оқиғалар кезінде қаза тапқандар да «Ата-Бейіт» кешенінде жерленді.

Шыңғыс Айтматовтың Музей-үйі Бішкектен сегіз шақырым жерде, Шон-Арық ауылында орналасқан. Мұражай 2014 жылы Шыңғыс Айтматовтың туыстарының бастамасымен ұлы жазушы 20 жылдан астам өмір сүрген үйде ашылды. Мұражайда суреттер галереясы және жазушының кітаптары мен сыйлықтары бар кітапхана бар.